چه کسي سرهنگ را کشت؟

بررسي مقايسه اي مرگ قذافي و بن لادن
 

بن لادن و معمر قذافي در سال جاري شمسي کشته شدند. مرگ بن لادن که به زعم بعضي، بزرگ ترين تروريست همه اعصار بود و معمر قذافي که بيش از چهار دهه بر ليبي حکومت مي کرد، از رويدادهاي بزرگ سال جاري در عرصه سياسي بودند. آنچه باعث مي شود نام آنها در کنار هم قرار بگيرد، چگونگي کشته شدن آن دو است که تا اندازه زيادي به هم شباهت دارد. همين امر باعث شد در نوشتار پيش رو، چگونگي مرگ آنها با هم مقايسه شود تا حقايق کشته شدن اين دو که از نظر پنهان مانده اند، بهتر آشکار شوند.
توفاني که از تونس و مصر آغاز شد، سرانجام به طرابلس رسيد و پايه هاي حکومت معمر قذافي، رهبر پر نخوت ليبي را ويران کرد. نيروهاي انقلابي شهر به شهر و منطقه به منطقه، عرصه را بر قذافي تنگ تر کردند به گونه اي که مجبور شد با وجود خونريزي هاي بسيار از طرابلس بگريزد و به سرت، زادگاه خود پناه ببرد.
با يورش نيروهاي شوراي انتقالي ملي به شهر سرت و درگيري با طرفداران قذافي، او از شهر فرار کرد. در نهايت هم پس از حمله هواپيمايي بدون سرنشين آمريکايي و هواپيماهاي فرانسوي به کاروان وي و کشته شدن شماري از نيروهايش، توسط نيروهاي مخالف دستگير و به طرز مشکوکي کشته شد. چگونگي کشته شدن قذافي، تا اندازه زيادي شبيه به کشته شدن بن لادن است و همين امر احتمال عمدي بودن و دخالت عنصر اراده را در آنها بالا مي برد. از اين رو براي روشن شدن حقايق، لازم است قدري در ميزان شباهت هاي اين دو رويداد، تأمل کرد. نخست، هر دو نفر کوتاه زماني پس از اينکه به دام افتادند، کشته شدند. شتاب زدگي در قتل اين دو نفر در حالي که همه به ارزش اطلاعاتي آن دو آگاهي داشتند، بسيار شبهه برانگيز است.
دوم، هر دو نفر بدون محاکمه کشته شدند؛ در صورتي که هم آمريکايي ها و هم کساني که عليه قذافي مي جنگيدند، منش و طرز رفتار طرف ديگر را زير سؤال مي بردند و خود را نماينده دموکراسي و طرف بر حق مي دانستند. حمله به مخفيگاه بن لادن در پاکستان و کشتن او در حالي که توان دستگيري او را داشتند، بيشتر به سناريويي از پيش نوشته شده شبيه است تا اقدامي که از سر اجبار صورت بگيرد. کشتن يک اسير، آن هم از سوي يک جوان خود سر و غير پاسخگو به هيچ وجه توجيه پذير نيست.
چهارم، موضوعات ابهام برانگيز و ضد و نقيض بسياري در مورد کشتن هر دو نفر وجود دارد. سرويس هاي اطلاعاتي آمريکا مکان بن لادن را کاملاً مشخص کردند و مطمئناً از ميزان نفرات ساکن مخفيگاهش هم مطلع بودند. در شب حمله، حتي تا اتاق خواب خانه بن لادن پيش رفتند. آنها در حالي که مي توانستند زنان وي را بکشند با شليک به پاي يکي از دو همسر بن لادن و کنار زدن هر دو، شليک به سينه و سپس سر بن لادن را ترجيح دادند.
همه شواهد حاکي از آنند که دستگيري بن لادن مدنظر نبود و مقامات کاخ سفيد، دستور مرگ او را داده بودند. نيروهاي عمليات ويژه آمريکا به راحتي مي توانستند بن لادن را دستگير کنند و وضعيت اصلاً به گونه اي نبود که حمله کنندگان مجبور به شليک ناخواسته باشند. قذافي هم اسير شده بود. فيلم هاي موبايلي گرفته شده، خشونت با او را پس از دستگيري نشان مي دهند. سرآخر هم با شليک به سر و سينه اش ــ درست مانند بن لادن ــ او را کشتند.
حالا خودتان قضاوت کنيد چه کسي سرهنگ را کشت؟ آيا اين احتمال وجود ندارد که دستگيرکنندگان و قاتلان يا قاتل قذافي از جايي دستور گرفته باشند؟ آنچه مسلم است هيچ شخص و گروهي به اندازه سياستمداران و سرويس هاي اطلاعاتي غرب از مرگ قذافي سود نبردند. طبق مدارکي که در سپتامبر 2011 از سوي سازمان ديده بان حقوق بشر در ليبي کشف شد، همدستي انگليس در همکاري با قذافي و نيروهايش در سرکوب مردم، مشخص شد.
از اين رو احتمال دست داشتن سازمان ها و سرويس هاي اطلاعاتي غرب در کشتن سرهنگ گزينه اي بسيار جدي است.
منبع: نشريه همشهري ديپلماتيک، شماره 58.